09 Mart 2021, Salı 13:25

D Vitamini Fazla Alınırsa Ne Olur Zararları Nedenleri Nelere Yol Açar

D Vitamini Fazla Alınırsa Ne Olur Zararları Nedenleri Nelere Yol Açar

Güneş ışığı en iyi D vitamini kaynağı olduğu için; D vitamini ‘’güneş vitamini’’ olarak da bilinir. D vitamini vücutta kalsiyum ve fosfor seviyesini dengelemek için önemli rol oynamaktadır. Güneş ışığı, ton balığı, uskumru, morina karaciğeri yağı, süt ve meyve suyu gibi bazı doğal gıdalar zengin D vitamini kaynağıdır. Günlük olarak 10-15 dakika güneş ışığı almak vücut için gerekli D vitamini miktarını üretmek için yeterlidir. 

D vitamini çözülebilir vitamindir yani yağ dokularında depolanmaktadır. D vitamini ‘’güneş vitamini’’ olarak da adlandırılır çünkü vücut güneşe maruz kalmasıyla kendiliğinden D vitamini üretmektedir. D vitamini takviyeleri de alabilirsiniz ancak birçok besinde hâlihazırda D vitamini bulunmaktadır. 

D vitamini vücutta kemik yapımı için gerekli olan kalsiyum ve fosforun emilmesine yardımcı olmaktadır. D vitamini aynı zamanda kas, kalp, akciğer ve beyin fonksiyonlarını desteklemektedir.

Kandaki Normal D Vitamini Seviyesi

Sağlıklı bir yetişkinde normal D vitamini seviyesi kanda mililitre başına 30 ila 74 ng/ml arasındadır. Bu değer; yapılan laboratuvarlar ve ülkeler arası ufak değişiklikler gösterebilmektedir. D vitamini kanda 30 ng/ml’den düşük olması D vitamini eksikliğini gösterirken 74 ng/ml’den yüksek olması D vitamini fazlalığını göstermektedir. D vitamini fazlalığına ‘’d hipervitaminozu’’ da denilmektedir. Günlük olarak alınması gereken D vitamini miktarları söyledir:

  1. Yenidoğanlarda (0-12 aylık): 400 IU (10 mcg)
  2. Çocuk (1-3 yaş) : 600 IU (15 mcg)
  3. Çocuk (14 - 18 yaş): 600 IU (15 mcg)
  4. Yetişkin (19 - 70 yaş): 600 IU (15 mcg)
  5. 70 yaş üzeri : 800 IU (20 mcg)
  6. Gebe kadınlarda (14 - 50 yaş): 600 IU (15 mcg)
  7. Emziren kadınlarda (14 - 50 yaş): 600 IU (15 mcg)

Bu miktardaki D vitaminleri, her gün sadece 10 dk güneş ışığına maruz olunduğunda elde edilebilir.

D Vitamini Görevleri

  1. D vitamini; iskelet gelişimi ve kemik ve diş oluşumunda önemli rol oynamaktadır.
  2. D vitamini; vücutta kalsiyum emilimine yardımcı olmaktadır. Eğer vücuttaki kalsiyum emilimi yetersiz olursa, kemikler güçsüzleşir, biçimi bozulur ve kırılır.
  3. D vitamini; vücutta kalsiyum ve fosforun özümsenmesine yardımcı olur.

Vücutta kalsiyum ve fosfor yoğunluğu paratiroid hormonu tarafından düzenlenir. D vitamini; paratiroid bezlerinin paratiroid hormonu salgılamasını baskılar, böylece vücuttaki fazla kalsiyum emilmez.

D Vitamini Fazlalığı Belirtileri Nelerdir?

D vitamini fazlalığı kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine (hiperkalsemi) sebep olmaktadır. Bu da; zaman içinde böbrekler, yumuşak dokular ve kemiklerin ciddi şekilde zarar görmesine sebep olacaktır.

  1. Hazımsızlık
  2. İştahsızlık
  3. Halsizlik
  4. Sık idrara çıkma
  5. Sinirlilik
  6. Kas güçsüzlüğü
  7. Kusma
  8. Aşırı susama (polidipsia)
  9. Yüksek tansiyon
  10. Çok miktarda idrar (poliüri)
  11. Anoreksiya (yeme bozukluğu)
  12. Mide bulantısı
  13. Kilo kaybı
  14. Kalp aritmisi
  15. Böbrek taşı
  16. Böbrek yetmezliği
  17. Sinir Belirtileri: Bu belirtiler uyuşukluk, ağrı, refleks sorunları, tat alma sorunları, işitme bozukluğu, sıcaklık hassasiyeti, karıncalanma, yanma hissi, vb.

D Vitamini Fazlalığı Neden Olur?

  1. Yüksek tansiyon (tiazid diüretikler) ve kalp hastalıkları (digoksin) için kullanılan ilaçlar kandaki D vitamin seviyesinin artmasına sebep olmaktadır.
  2. Yüksek tansiyon (tiazid diüretikler) ve kalp hastalıklar tedavisinde kullanılan bazı reçeteli ilaçlar da yan etki olarak kandaki D vitamin seviyesinin yükselmesine neden olabilir.
  3. Uzun süre antasitler ile olan östrojen tedavisi ve antitüberküloz ilaç olan isoniazid kullanımı da D vitamini seviyesinde yükselmeye neden olabilir.
  4. Çocuklarda çok fazla D vitamini fazlalığının ana sebebi çoğunlukla D vitamini takviyelerinin aşırı alınmasından kaynaklanmaktadır.
  5. Uzun süre D vitamini ilacı kullanmak D vitamini fazlalığına yol açabilir.

D Vitamini Fazlalığı Nasıl Teşhis Edilir?

  1. Doktor; hastanın sağlık geçmişi ve kullandığı herhangi bir ilaç veya takviye hap olup olmadığını öğrenmek isteyecektir.
  2. Doktor aynı zamanda fiziksel muayene ve belirtiler hakkında soru da soracaktır. Eğer doktorunuz D vitamini fazlalığından şüpheleniyorsa şu testleri yapacaktır:
  3. Kandaki D vitamini, kalsyum ve fosfor seviyesinin kontrolü için kan testi (böbreklerin zarar görüp görmediğini anlamak için)
  4. İdrardaki kalsiyum seviyesini ölçmek için idrar testi
  5. Kemiklerin durumunu görmek için kemik röntgeni

D Vitamini Fazlalığı Hangi Hastalıklara Yol Açar?

  1. D vitamini vücutta kalsiyum ve fosforun emilmesinde rol oynadığı için, D vitamini fazlalığı çok fazla kalsiyum emilmesine sebep olabilir. Bu durum da kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine yol açacağından böbrek ve kalpte kireçlenmeye sebep olabilir.
  2. D vitamini fazlalığı böbreklere de zarar verebilir. Bu durum, poliüri (aşırı idrar üretimi), noktüri (gece aşırı idrara çıkma), polidipsi (aşırı susama) veya böbrek yetmezliği şeklinde kendini gösterebilir.
  3. D vitamini fazlalığının bir diğer yan etkisi ise yumuşak dokularda kireçlenmeye sebep olması ile böbrek taşı oluşumuna yol açmasıdır.
  4. Kandaki D vitamini fazlalığı ile ilgili olarak kişi; kusma, kaslarda güçsüzlük, halsizlik, hazımsızlık ve susuz kalma yaşayabilir.
  5. Yukarıda bahsettiğimiz yan etkilere ek olarak D vitamini fazlalığı kalp ve damar yollarında da kireçlenmeye yol açar. Bu da kişinin yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarına yakalanma riski arttırır.
  6. Kas Belirtileri: D vitamini fazlalığı durumunda kişide kas güçsüzlüğü, kas kontrol kaybı, kas ağrıları, kramplar, sertlik, kas azalması görülür.

D Vitamini Fazlalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Doktorunuz D vitamini fazlalığı durumunda kullandığınız D vitamini takviyelerini acilen bırakmanızı söyleyecektir. Aynı zamanda beslenmenizdeki kalsiyum oranını da azaltmanızı söyleyecektir. Bazı vakalarda kullanılacak kortikosteroid veya bifosfonatlar ilaçlar kemiklerde kalsiyum salınımını baskılayabilir.

Doktorunuz vücudunuzdaki D vitamin seviyesi normale dönene kadar takipte kalacaktır.

D vitamini fazlalığında doktor şu ilaçları reçete edebilir, bu ilaçlar D vitaminin vücuttan atılmasına yardımcı olur;
İdrar söktürücü ilaçlar
Steroid ilaçlar (hidrokortizon)
Kalsitonin ilaç
Mithramycin ilaç 

 

YORUM YAPIN

Bu makaleye bir yorum yapın.

 
 
KAPAT