10 Ağustos 2022, Çarşamba 04:51

İndirekt bilirubin yüksekliği ve düşüklüğü neden olur?

İndirekt bilirubin yüksekliği ve düşüklüğü neden olur?

Bilirubin; kanda yaşlanmış olan alyuvarların parçalanması sonucunda açığa çıkan sarı renkte bir pigmenttir. Diğer bir deyişle, kandaki hemoglobinin parçalanması sonucunda bilirubin meydana gelir. Bir proteine bağlanan bilirubine indirekt (konjuge olmayan) bilirubin adı verilir. Bilirubinin yaklaşık %96'sı indirekt bilirubin şeklindedir. Kan dolaşımındaki indirect bilirubin seviyesi, toplam bilirubin seviyesinden kan dolaşımındaki direkt bilirubin seviyesi düşülerek belirlenir.

 Bilirubinin karaciğerde konjuge olmadan önceki formuna indirekt biluribin adı verilir. Kanda yaşlanmış alyuvarların parçalanmasıyla ortaya indirekt bilirubin ortaya çıkar ve bu madde dokulara geçebilen zehirli niteliktedir. İndirekt bilirubin; idrar ve safra ile vücuttan atılmaz, bunun yerine karaciğere taşınarak orada konjugasyon isimli bir işleme girer. Bu  işlem sonucunda ise indirekt bilirubin direkt bilirubine dönerek zehirli özelliğini kaybeder. İndirekt bilirubin seviyesi siroz hastalığından, kullanılan ilaçların yan etkisine kadar çeşitli nedenlerden dolayı yükselebilir.

İNDİREKT BİLİRUBİN NORMAL SEVİYESİ NEDİR?

İndirect bilirubin (toplam bilirubin seviyesi eksi direkt bilirubin seviyesi) 0,2–0,8 mg / dL

Toplam bilirubin 0.3-1.0 mg / dl

Direct bilirubin 0.1–0.3 mg / dL

İNDİREKT BİLİRUBİN YÜKSEKLİĞİ NEDİR?

Kanda aşağıda bildireceğimiz nedenlerden dolayı çok fazla alyuvar yıkılması sonucu indirekt bilirubin seviyesi yükselir. Dolayısıyla belli bir miktardan daha yüksek olan bilirubin karaciğerler tarafından zararsız forma çevrilemez. Çünkü karaciğerin belirli bir alyuvar yıkımı ve bilirubin oluşumu kapasitesi vardır. Bu kapasite aşıldığında kandadaki indirekt bilirubin seviyesinde yükseliş meydana gelir.

Kanda yüksek indirekt bilirubin her zaman tedavi gerektiren bir sağlık problemi değildir. Doktor, hastayı detaylı muayene edip, tıbbi  geçmişi belirtileri ve diğer test sonuçlarına göre tedavi uygulayabilir.

İNDİREKT BİLİRUBİN YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?

İndirekt bilirubin seviyesi kullanılan ilaçların yan etkisinden, böbrek hastalığına kadar çeşitli nedenlerden dolayı artabilir. İndirekt bilirubin seviyesini artıran belli başlı nedenler şöyledir:

  1. Siroz ve yağlı karaciğer gibi karaciğer hastalıkları
  2. İlaçların yan etkileri
  3. Bazı nadir genetik bozukluklar (örneğin Crigler-Najjar sendromu)
  4. Safra kanalı kanseri        
  5. Safra kesesi hastalıkları
  6. Hemolitik anemi             
  7. Orak hücre hastalığı
  8. Karaciğer kanseri
  9. Pankreas kanseri
  10. Sarılık hastalığı (İndirekt bilirubin yüksekliği özellikle yenidoğan sarıldıklarında sıklıkla rastlanır.)
  11. Çok fazla alyuvar yıkımı gerçekleştiğinde ve dolayısıyla karaciğerin kapasitesinin aşıldığı durumlarda
  12. Kanda çok fazla kırmızı kan hücresinin yok edilmesi (hemolitik)

  1. Yaralanma sebebiyle vücutta yoğun kan kaybı olması durumunda
  2. Kan pıhtısının yol açtığı akciğer kanamalarında
  3. Yoğun egzersiz yapmaya bağlı olarak (sporcularda indirekt bilirubin seviyesi genellikle yüksek seviyede olabilir)
  4. Kan nakline vücudun tepkisi olarak
  5. Karaciğerde indirekt bilirubinin zararsız forma çevrilmemesi
  6. Hepatit, siroz veya mononükleoz gibi karaciğer hasarına neden olan hastalıklar
  7. Kanda direkt ya da indirekt bilirubin seviyesinde yükselme böbrek problemi olduğunu gösteriyor olabilir.
  8. Gilbert sendromu: Bu sendromda kandaki indirekt bilirubin miktarı 10 miligrama kadar çıkabilmektedir. Gilbert sendrom genel itibariyle iyi huylu bir sendromdur ve sebebi vücutta kalıtsal varolan bir gen mutasyonunun kandaki bilirubin seviyesini hafif şekilde arttırmasıdır. Insanların %60’ında bu sendrom görülmektedir.
  9. Bilirubin seviyesi stres halinde yükselebilmektedir.
  10. Kişide başka herhangi belirti yokken indiret bilirubin seviyesinde artış olmasının sebebi genetik bir anormallik olabilir. Bu durum insanların ortalama %5’inde görülmektedir.

İNDİREKT BİLİRUBİN DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?

Kandaki indirekt bilirubin düşüklüğü ise çoğunlukla kafein, penisilin, barbitürat ve salisilat gibi nonsteroid iltihap sökücü ilaçların (NSAID'ler) kullanımından kaynaklanmaktadır. Kanda düşük seyreden indirekt bilirubin seviyeleri herhangi bir sorun teşkil etmez.

 

YORUM YAPIN

Bu makaleye bir yorum yapın.

 
 
KAPAT