21 Haziran 2021, Pazartesi 13:38

Nefes Açlığı Nedir Neden Olur Hiperventilasyon Sendromu Çözümü

Nefes Açlığı Nedir Neden Olur Hiperventilasyon Sendromu Çözümü

Hiperventilasyon hızlı ve derin nefes alma demektir.Genellikle, hiperventilasyon anksiyete sorunu ile birlikte ortaya çıkar. Kişi nefes alamadığını hissettiğinde derin ve hızlı nefes almaya başlar. Bu durum tıpta hiperventilasyon veya hiperventilasyon sendromu olarak adlandırılır. Bu durumun türkçesi nefes açlığıdır, nefes alsa da aldığı nefes kişiye yetmez olur. Kişi o an hiperventilasyon yaptığından kandaki karbondioksit seviyesi düşer ve beyne giden kan damarlarını daralmasına neden olur. Böylece daha fazla oksijen almak için nefes almaya çalıştıkça karbondioksit seviyesi azalır. Kan akışındaki bu azalma baş dönmesi, uyuşma, kalp çarpıntısı, baş ağrısı, parmaklarda uyuşma yapabilir. Hatta hipervenitlasyon yani şiddetli nefes alıp verme esnasında bilinç kaybına bile yol açabilir. Kadınlar, erkeklerden daha sık hiperventilasyon yaşarlar. Hiperventile olduğunuzu fark ettiğiniz an, hızlı nefes alma ve vermenizi kontrol altına alabilmeniz çok önemlidir. Uygun nefes alma teknikleri öğrenilerek kontrol edilebilir. Ağzınızı kapatın ve sağ burun deliğini kapatın ve soldan nefes alın. Ardından sol burun deliğini kapatın ve sağdan nefes alın. Bu şekilde tekrarlayarak nefes alışverişiniz normale dönene kadar yapın. Hiperventilasyon bir hastalık değil, duygusal sıkıntı veya bir durumun belirtisi olabilir.  

Hiperventilasyon Belirtileri Nelerdir?

Hiperventilasyon yani nefes açlığı çekenlerde yaşanabilecek belirtiler şunlardır;

  • Nefes alırken kontrol edememe, istemsiz nefes alıp verme
  • Ellere ve ayaklarda kramp
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi, denge kaybı
  • Hiperventile esnasında göğüs kaslarının gerginleşmesi ve yorulması sonucu göğüste şiddetli ağrı 
  • Kalp çarpıntısı
  • Kaygı bozukluğu
  • Yanıcı veya batıcı bir şekilde uyuşma
  • Parmaklarda ve dudak çevresinde karıncalanma veya iğnelenme hissi (parestezi)
  • Zihinsel yorgunluk, kafayı toplayamama
  • Şiddetli göğüs ağrısı
  • Bayılma
  • Göz kararması
  • Terleme, ateş basması
  • Kulak çınlaması, işitme kaybı
  • Ağızda metalik tat
  • Sürekli iç çekme ve esneme belirtileri gösterebilir.  

Hiperventilasyon Nedenleri Nelerdir?

Panik atak, depresyon, yoğun stres ve üzüntü hiperventilasyona yani nefes açlığına sebep olabilir.

Hamileliğin son dönemlerinde büyüyen rahimin karın ve göğüs boşluklarını birbirinden ayıran diyafram kasını yukarı doğru itmesi sonucu nefes açlığı yaşanabilir. Bu durumda hamile kadınlar hiperventilasyonla ilgili sorunlar yaşayabilir. Ancak doğumdan sonra kendiliğinden geçer.  

Pnömoni yani zatürre gibi akciğer enfeksiyonları akciğeri şişirir ve sıvı birikmesine neden olur. Bu da hiperventilasyona neden olabilir.

KOAH veya astım gibi akciğer hastalıkları nefes almayı zorlaştırır böylece daha hızlı nefes almaya neden olabilir. Ayrıca mide bulantısı ve baş ağrısı eşlik edebilir.

Diyabetik ketoasidoz vücudun enerji için yeterli insülin olmaması durumunda yağ yakması durumuyla ortaya çıkar. Yağların uzun süre birikmesi sonucu vücutta keton birikmeye başlar bu da hiperventilasyona neden olabilir. 

Ani hiperventilasyon genellikle psikolojik rahatsızlıklar, anksiyete, korku, strest ve panik atağı tetikleyebilir.

Ciddi kafa travmaları hiperventilasyona neden olabilir. Nefes alışverişinin kontrolünü beyin gerçekleştirdiğinden solunum sisteminde oluşan dengesizlikler hızlı nefes almaya neden olur. Bu durumda mutlaka doktora görünmelidir.

Vücut yağlara çok uzun süre dayanırsa, vücutta keton adı verilen yan ürünler birikebilir. Hiperventilasyon, diyabetik ketoasidozun semptomlarından biridir. Diğer semptomlar mide bulantısı, aşırı susama ve sık idrara çıkmayı içerir.

Uçakta veya yüksek bir yerde (örneğin 8.000 fit) hava basıncı olduğundan, kişinin oksijen seviyesi düşer ve nefes alması zorlaşır. Bu durumda sürekli hızlı hızlı nefes alan kişi hiperventile olabilir.

Hiperventilasyon Nasıl Teşhis Edilir?

Hiperventilasyonun birçok nedeni vardır. Bütün belirtilerini göz önüne bulundurarak teşhis edilmelidir. Doktor hem fiziksel hem de psikolojik olarak genel kontrol yapar ve tıbbi geçmişiyle ilgili gerekli bilgileri öğrenir. Hiperventilasyonun altında yatan nedeni öğrenmek için bir takım tetkikler istyebilir. Örneğin; kan testi veya göğüs röntgeni çekilmesini isteyebilir. Bu tetkiler sonucu hiperventilasyona enfeksiyonların neden olup olmadığı anlaşılır. Kandaki karbondioksit seviyesinin düşüklüğünü öğrenmek için arteriyel kan gazı testi isteyebilir. Bu test kanın oksijen ve karbondioksit seviyesini belirlemek için yapılır.

Hiperventilasyon Nasıl Tedavi Edilir?

Hiperventilasyonun geçici tedavisi kese kağıdının içinde nefes alıp vermektir, naylon torba olmaz. Bu nefes alma tekniği, fazla nefes alma tekrardan sağlıklı nefes almanıza yardımcı olacaktır.

Hiperventilasyonun altta yatan nedeni ne olursa olsun, uygun bir tedavi yöntemi gerekir.Bunun için Nöroloji doktoruna gidilmelidir Ciddi bir sorun bu durumun nedeni olabilir. Hiperventilasyonu şiddetli ve ilk kez yaşayan biri mutlaka hekime gitmelidir. Göğüs ağrısı, sıkışması, el ayak titremesi, dudak renginin gitmesi, ağız kenarınlarında uyuşma, karıcalanma, bayılma,  baş dönmesi, kalp çarpıntısı, sık sık esneme ve içinin sıkılması gibi ciddi belirtiler taşıyorsa zaman kaybetmeden doktora gitmelidir. Doktor kişinin gerekli tıbbi kontrorolünü yaptıktan sonra bir takım tetkikler yapar. Örneğin; Hiperventilasyona anksiyete, korku veya panik neden oluyorsa anti- anksiyete ilaçlarla ve terapist eşliğinde tedavi edilmesi gerekir. Yani doktor hiperventilasyonun altında yatan nedene bağlı olarak tedavi edecektir.

Hiperventilasyon Evde Tedavi Yöntemleri

Aniden oluşan hiperventile esnasında sakinliği korumak ve solunum hızını azaltmak çok önemlidir. Ani hiperventilasyon tedaviniz için birkaç acil teknik bildireceğiz;

  • Öncelikle dudaklarını büzün ve o şekilde nefes alın. Ardından küçük kağıt torbayı dudaklarınıza yaklaştırın ve torbanın içine nefesinizi yavaş yavaş verin. O esna da diyafram nefesi almaya özen gösterin, göğüsten almayın. Diyafram nefesi alırken 10-15 saniye tutmaya çalışın sonra kağıdın içerisine yavaş yavaş verin. Gün içinde bu nefes egzersizini tekrar edin.
  • Havalar sıcakken egzersiz yapmaktan kaçının, sabah serinliğinde yapabilirsiniz.
  • Hızlı hareketlerden, hiperventilasyonu dürten spor hareketlerinden uzak durun. ( Doktorunuzun önerdiği hareketleri yapın)
  • Günlük su tüketiminize dikkat edin, susuz kalamaya çalışın.
  • Hiperventile olduğunuzu anladığınız anda kendinizi sakinleştirmeye çalışın, yavaş yavaş nefes alın.
 

YORUM YAPIN

Bu makaleye bir yorum yapın.

 
 
KAPAT