2022-08-06 19:14:45 | Son Güncelleme : 2022-09-12 16:56:25

Portal hipertansiyon nedir? Portal hipertansiyonun 17 belirtisi, nedenleri ve tedavisi

Portal ven dalaktan ve bağırsaklardan gelen kanı karaciğere ileten toplardamar demektir. Portal hipertansiyon ise, kanımızı sindirim organlarından karaciğere taşıyan portal ven içindeki basıncın artmasıdır. Basınçtaki artış, karaciğerdeki kan akışındaki tıkanıklıktan kaynaklanır. Bu durumun en yaygın nedeni siroz hastalığıdır, ancak tromboz (pıhtılaşma) da portal hipertansiyona yol açabilir.

Portal hipertansiyon nedir? Portal hipertansiyonun 17 belirtisi, nedenleri ve tedavisi

Portal hipertansiyon, portal venöz sistem adı verilen  toplardamar sistemi içindeki kan basıncındaki artıştır. Portal ven, midenizden, pankreasınızdan ve diğer sindirim organlarınızdan karaciğerinize kan taşır. Kalbinize kan taşıyan diğer damarlardan farklıdır. Karaciğer dolaşımınızda önemli bir rol oynar. Sindirim organlarının kan dolaşımınızda biriktirdiği toksinleri ve diğer atık maddeleri filtreler. Portal damardaki kan basıncı çok yüksek olduğunda, portal hipertansiyon sorunu ortaya çıkar.

PORTAL HİPERTANSİYON BELİRTİLERİ NELERDİR?

Portal hipertansiyonun ana semptomları ve komplikasyonları şunları içerir:

  1. Gastrointestinal kanama: Dışkının siyah ve katranlı olması veya dışkıda kan veya spontan rüptür ve varis kanaması nedeniyle kan kusma.
  2. Ascites: Karında sıvı birikmesi. Karnınızın asit birikmesi nedeniyle büyüdüğünü fark edebilirsiniz. Durum ayrıca kramplara, şişkinliğe ve nefes darlığına neden olabilir.
  3. Ensefalopati: Zayıf karaciğer fonksiyonunun ve kan akışının neden olduğu kafa karışıklığı ve unutkanlık.
  4. Düşük trombosit seviyeleri veya azalmış beyaz kan hücresi sayısı.
  5. Yemek borusu ve midede varisler veya genişlemiş damarlar
  6. Beyne zarar veren, konsantrasyon ve hafıza sorunlarına ve diğer bilişsel bozukluklara yol açan ensefalopati
  7. Kronik kan kaybının bir sonucu olarak ortaya çıkan anemi veya demir eksikliği
  8. Düşük trombosit seviyeleri nedeniyle kanın pıhtılaşmasında sorun yaşama
  9. Düşük beyaz kan hücresi seviyelerinin bir sonucu olarak bağışıklık sisteminin güçsüzleşmesi
  10. Dalakta veya karaciğerde büyüme
  11. Akciğerde sıvı birikmesi
  12. Sindirim sistemi kanaması
  13. Sarılık (gözlerin ve cildin sararması)
  14. Yetersiz beslenmeden kilo kaybı
  15. Bacaklarda ve ayaklarda şişme (ödem)
  16. Kan kusma
  17. Böbrek yetmezliği

PORTAL HİPERTANSİYON NEDEN OLUR?

Portal hipertansiyonun en yaygın nedeni siroz hastalığıdır. Siroz hastalığı, hepatit, alkol kullanımı veya diğer daha az yaygın nedenlerden dolayı karaciğerde hasar meydana gelir, bu hasarlı doku karaciğerden kan akışını engelleyip portal hipertansiyona yol açabilir.

Portal hipertansiyonun diğer nedenleri arasında portal vende kan pıhtıları, kanı karaciğerden kalbe taşıyan damarların tıkanması, şistozomiyazis adı verilen paraziter bir enfeksiyon ve HIV, virüs bulaşmış kişilerde görülen bir hastalık olan fokal nodüler hiperplazi yer alır.

  1. Otoimmün hepatit, primer sklerozan kolanjit ve primer biliyer kolanjit gibi karaciğerin otoimmün hastalıkları da siroz ve portal hipertansiyonun nedenlerindendir.
  2. Alkolden bağımsız karaciğer yağlanması
  3. Kronik hepatit enfeksiyonları
  4. Portal damarın pıhtılaşması
  5. Karaciğerin skarlaşması (siroz denir)
  6. Karaciğerdeki damarların pıhtılaşması
  7. Wilson hastalığı
  8. Hemokromatoz ( aşırı demir yüklenmesi ), aşırı demir birikimi
  9. Kistik fibroz
  10. Primer sklerozan kolanjit, safra kanallarının sertleşmesi
  11. Biliyer atrezi, güçsüz safra kanalları
  12. Kronik kalp yetmezliğine bağlı karaciğer tıkanıklığı
  13. Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAID'ler) ve bazı antibiyotikler gibi kullanılan ilaçların yan etkisi olarak
  14. Gelişmekte olan ülkelerde en yaygın nedenlerden biri şistozomiyaz adı verilen bir enfeksiyondur.
  15. Bazen de tüm aramalara rağmen portal hipertansiyonun nedeni teşhis edilememektedir.

PORTAL HİPERTANSİYON NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Portal hipertansiyon, karaciğer hasarı nedeniyle oluşan portal ven içindeki kan basıncındaki artışı ifade eder. Semptomlar belirgin değilse, portal hipertansiyonun teşhis edilmesi zordur. Doppler ultrason gibi taramalar teşhiste etkilidir. Ultrason, portal damarın durumunu ve kanın içinden nasıl aktığını ortaya çıkarabilir. Ultrason hastalığı teşhis edemezse, BT taraması teşhise yardımcı olabilir.

Fizik Muayen: Özellikle sirozlu hastalarda karında şişkinlik (asit) veya karın veya anüs üzerinde varislerin varlığı portal hipertansiyona işaret edebilir.

Düşük trombosit sayısı, portal hipertansiyonun en yaygın belirtisidir. Kan testi yaptırmak da testte belirleyici rol oynar.

Elastografi: Bu test, karaciğerin ve çevresindeki dokunun elastikiyetini ona doğru iterek ölçer. Zayıf elastikiyet hastalığı gösterebilir.

Endoskopik muayene de teşhis de kullanılabilir. Endoskopik muayene, üst sindirim sisteminin içini görmek için yapılır. Test sırasında bir endoskop kullanılır. Bu, ucunda küçük bir kamera bulunan ince, esnek bir tüptür. Bu kamera ile yemek borunuz, mideniz ve ince bağırsağınızın ilk kısmı kontrol edilir.

PORTAL HİPERTANSİYON NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Portal hipertansiyon tedavisi genellikle komplikasyonları önlemeye yöneliktir. Bu, altta yatan nedeni tedavi etmeyi ve alkolden kaçınmayı içerir.

İlaç kullanımı: Beta bloker ilaçlar kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilirken propranolol ve izosorbid ilaçlar ise iç kanama riskini azaltabilir.

Şantlama: Bu yöntem yeterli kan akışını sağlamaya, portal hipertansiyonu azaltmaya ve varisleri önlemeye yardımcı olmak için karaciğerin etrafına tüp yerleştirilmesi demektir.

Endoskopik Tedavi: Bu yöntemde, lastik bantlar kullanarak kan damarlarının kanamasını engelleyen bantlama veya kanamayı durdurmak için varislere kan pıhtılaşma solüsyonu enjekte eden skleroterapiden oluşur.

Karaciğer Nakli: Ağır vakalarda karaciğer nakli gerekebilir. Bu, hastalıklı karaciğerin cerrahi olarak çıkarılmasını ve sağlıklı bir donör karaciğeri ile değiştirilmesini içerir.

Portal hipertansiyon zamanında tedavi edilmezse kronik kanama, karın şişmesi ve karaciğer yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Mavi Kadın
En Çok Okunanlar
Tekno Kadın
|
09 Eylül 2022 - 13:09
Apple Watch 8 Serisi kadınları da düşündü: Doğurgan dönemi haber veriyor
Apple'ın beklenen lansmanı gerçekleşti! Apple, her yıl Eylül ayında gerçekleştirdiği ve yeni ürünlerini tanıttığı ‘Apple Event’ı düzenledi. Tanıtımda başta İphone 14 modelleri olmak üzere Apple Watch Series 8 özellikleri ile dikkatleri üzerine çekti. Peki, Apple Watch 8 Serisi özellikleri neler? Detaylar haberimizde…
Yaşam
|
24 Eylül 2022 - 12:00
Oscar ödüllü ‘Avatar’ 4K olarak yeniden beyazperdede
Başarılı yönetmen James Cameron'un gişe rekorlarını alt üst eden filmi Avatar, tam 13 yıl aradan sonra devam filmiyle gösterime girdi. Avatar 2 filminin konusu nedir?' sorularının cevabı sorgulanmaya devam ederken; Avatar 2 The Way Of Water (Suyun Yolu) filmin vizyon tarihi, konusu ve oyuncu kadrosu haberimizde...
Yaşam
|
28 Temmuz 2022 - 18:21
5 farklı yöntem ile ayna temizliği nasıl yapılır? Ayna iz bırakmadan nasıl silinir?
Evinizdeki aynaların yüzeyinde bulunan lekeleri bir türlü çıkaramıyor musunuz? Leke ve iz bırakmadan aynalarda kusursuz parlaklık sunacak yöntemler yazımızın devamında sizleri bekliyor. Ayna temizliği nasıl yapılır? Detaylar haberimizde…
Yaşam
|
09 Ağustos 2022 - 16:45
Karbonatın daha önce duymadığınız 28 farklı kullanım alanı
Yemek yapımından, cilt bakımına, ev temizliğinden gümüş parlatmaya, lavabo tıkanıklığından mide yanmasına kadar birçok farklı alanda faydası bulunan karbonatın 28 farklı kullanım alanlarını derledik...